در شرایطی که کل کشور به واسطه از دست دادن دختران و پسران نوجوان و جوان بسیاری داغدار است، تماشای فیلمی درباره مرگ دلخراش شش دختر نوجوان، مواجهه با پدری که برای گرفتن جنازه دخترش خودش را به آب و آتش میزند و در پی اثبات مقصر بودن مسئولان است، احساسات مخاطبانش را بیشر از همیشه تحتتاثیر قرار میدهد. «اردوبهشت» به عنوان اولین تجربه کارگردانی محمد داودی، اثری موفق است. نفسگیر پیش میرود با روابط منطقی، به پایانی قابلقبول میرسد.
به گزارش فیلمنیوز، «اردوبهشت» را میتوان یکی از آثار مهم جشنواره چهلوچهارم فجر معرفی کرد؛ اثری که روی سوژه مهمی دست گذاشته، فیلمنامه قدرتمندی دارد و هم در کارگردانی و هم انتخاب بازیگران و هدایت بازیها موفق عمل کرده است. به بازیگران و بازیهای این فیلم، مفصل در پرونده دیگری خواهیم پرداخت. در این پرونده ابعاد مهم دیگری از فیلم را بررسی میکنیم.

سوژه | دست گذاشتن روی پروندههای واقعی و ساخت فیلم از روی آنها، در عین جذابیت، با سختیهای زیادی روبهروست. محمد داودی در فیلم «اردوبهشت» براساس یک پرونده تلخ واقعی پیش رفته و برای جذابتر شدن اثرش، بخشهایی را به آن اضافه کرده است. غرق شدن شش دختربچه در دریاچه پارک شهر که در سال 1381 اتفاق افتاد، سوژه قابل تأملی برای یک فیلم سینمایی است و داودی در همراهی با کاظم دانشی در خلق اثری براساس این سوژه موفق عمل کرده است.

فیلمنامه | کاظم دانشی سال 1400 فیلم «علفزار» را براساس چند پرونده مهم قضایی کارگردانی کرد و با استقبال زیادی روبهرو شد. بعد از آن تمرکزش را روی نگارش فیلمنامههایی گذاشت که به نحوی مرتبط با پروندههای مهم قضایی در ایران است؛ پروندههایی که در زمان خودشان جنجال زیادی به راه انداختند و به بحث داغ رسانهها تبدیل شدند. بعد از ساخت «علفزار» و نگارش فیلمنامه «بیبدن»، امسال در جایگاه کارگردان فیلم «نیمشب» و فیلمنامهنویس دو فیلم «گیس» و «اردوبهشت» در جشنواره چهلوچهارم حضور دارد. دانشی به همراه داودی برای فیلمنامه «اردوبهشت» از واقعیت موجود وام گرفته و برای دراماتیزه کردن آن، ماجراهایی اضافه کرده است. «اردوبهشت» با یک تعزیه شروع میشود که هم طبقه اجتماعی و اعتقادات شاه مهدی را معرفی میکند و هم اهمیت زیادی در شکلگیری معنای فیلم دارد. در «اردوبهشت» خیلی زود ماجرای اصلی روایت میشود و بلافاصله بعد از رخ دادن حادثه اصلی، تا پایان از نفس نمیافتد. ماجراها براساس روابط علی و معلولی دقیقی کنار هم قرار میگیرند. تنش در تمام طول داستان حفظ میشود و نهایتا با یک گرهگشایی قابلقبول به پایان میرسد.

کارگردانی | «اردوبهشت» اولین تجربه کارگردانی محمد داودی است. او پیش از این به عنوان فیلمنامهنویس آثاری مثل «نگبان شب»، «قصر شیرین»، «بی همهچیز»، «جان دار» و… فعالیت کرده و دو سیمرغ برای فیلمنامههای «قصر شیرین» و «بیهمه چیز» گرفته بود. حالا در جایگاه کارگردان اولین فیلمش، قدرتمند به میدان آمده است. «اردوبهشت» یک روایت منسجم و پرتنش از یک ماجرای واقعی است. سرراست و بدون لکنت حرفش را میزند و درگیر مقدمهچینی و حواشی و شعارهای بیدلیل نمیشود. داودی در انتخاب بازیگرانش قدرتمند عمل کرده و تلاش او در بازی گرفتن از آنها کاملا محسوس است. با اینکه مدت زمان فیلم به نسبت طولانی است اما چیدمان ماجراها بسیار دقیق است و تنش به قدری بالاست که ارتباط مخاطبان لحظهای با آن قطع نمیشود. شخصیت شاه مهدی آنقدر ملموس ساخته شده که همه بخوبی میتوانند خودشان را به جای او بگذارند و به اندازه او درگیر خشم و نفرتی بیپایان شوند. تنها ضعف فیلم به بخشهایی از تدوین برمیگردد که به احتمال زیاد در اکران عمومی اصلاح خواهد شد.

شخصیتپردازی | شخصیت محوری فیلم، مردی مالباخته و بدهکار به نام شاهمهدی است؛ مردی که به دلیل اشتباههای مکرر برادرش بدهکار شده و در ابتدای فیلم جلوی همسر و برادر همسرش شرمنده است. رابطه خوبی با دخترش دارد و وقتی خبر غرق شدن او را میشنود زمین و زمان بر سرش فرو میریزد. شاه مهدی شخصیتی آرام و صلحجو است اما در مقابل اتفاقی که برای دخترش افتاده نمیتواند بیتفاوت بماند. از سوی دیگر همسرش مدام او را به دلیل انفعال و سکوت سرزنش میکند و همین هم باعث میشود تا لحظه آخر حتی در شرایطی که خانواده خودش مقابلش میایستند ایستادگی کند. او نیاز مالی زیادی دارد و از ابتدای فیلم مدام روی این مسئله تاکید میشود اما اتفاقی که برای دختر و سپس همسرش میافتد، اجازه نمیدهد سر خون و آبروی آنها معامله کند. شاه مهدی با بازی موفق حامد بهداد، از آن جنس شخصیتهایی است که در سینمای ایران ماندگار میشود.

پایانبندی| گرچه شاهمهدی به تنهایی قادر به ایستادن مقابل وضعیت پیچیده ایجاد شده نیست اما توانایی خوبی در اقناع دیگران دارد. او با حرفهایش میتواند تاثیر زیادی روی شاکیان همسرش بگذارد و از سوی دیگر مقام مسئول را وادار به همراهی کند. بازی حامد بهداد در نقش یک پدر دلسوخته در همین نقطه اثر خودش را میگذارد و روند باز شدن گره و حل مسئله، آنقدر تدریجی شکل میگیرد که مخاطب کاملا آن را باور میکند. در نقطه پایانی، شاه مهدی و همسرش نه تنها از جامعه که حتی از خانواده خودشان هم ناامید میشوند و با اتکا به هم زندگی جدیدی را شروع میکنند و همین هم میتواند بهترین پایانبندی برای چنین اثری باشد.
«اردوبهشت» به کارگردانی محمد داودی براساس فیلمنامه مشترک کاظم دانشی و محمد داودی به تهیهکنندگی محمد احمدی ساخته شده و محصول موسسه تصویر شهر است.




