سینمای ایران
مروری برکارنامه درخشان جلال مقامی در عرصه دوبله و اجرا به بهانه درگذشت غم‌انگیز او

صدایی که تا ابد می‌ماند

جلال مقامی، یکی از پیشکسوتان عرصه دوبله که بخش مهمی از مخاطبان او را با اجرای برنامه «دیدنی‌ها» در دهه شصت و اوایل دهه هفتاد به خاطر می‌آورند، پنجشنبه 5 آبان از دنیا رفت. او یادگاری‌های بسیار زیادی در دنیای دوبله از خودش به جا گذاشته و صدایش هرگز از خاطرمان نمی‌رود.

به گزارش فلم‌نیوز جلال مقامی کارش را سال 1337 شروع کرد و در فیلم‌های مهم زیادی به عنوان دوبلور همکاری داشت. مقامی در بیش از 50 فیلم ایرانی هم به عنوان دوبلور و سرپرست گویندگان حضور پیدا کرد. همسرش رفعت هاشمی هم یکی از بزرگان عرصه دوبله بود که سال گذشته از دنیا رفت.

شهرت دیدنی‌ها | جلال مقامی با اینکه به واسطه قدرتش در عرصه دوبله درخشید و در ذهن‌ها ماندگار شد اما بیشترین شهرتش را به خاطر اجرای برنامه «دیدنی‌ها» به دست آورد. این برنامه از سال ۱۳۶۲ شروع شد و پخش آن ۱۲ سال ادامه داشت. از آنجایی که در دهه شصت، تلویزیون دو شبکه بیشتر نداشت و تعداد برنامه‌های تلویزیونی زیاد نبود، «دیدنی‌ها» بسیار دیده شد و هنوز هم صدا و تصویر جلال مقامی در حین اجرای این برنامه به عنوان یکی از آثار نوستالژیک دهه شصت دست به دست می‌شود.

شاخص‌ترین بازیگران خارجی | مقامی به‌جای بازیگران خارجی زیادی زیادی حرف زده بود و تصویر بعضی از این بازیگران با صدای مقامی در ذهنمان پیونده خورده است. بیشترین دوبله او برای رابین ویلیامز بود. در فیلم‌های «خانم داوت‌فایر»، «جومانجی»، «ویل هانتینگ خوب»، «مرد دویست ساله»، «بی‌خوابی»، «فلابر»، «انجمن شاعران مرده» و … رابین ویلیامز را با صدای مقامی به یاد می‌آوردیم. همچنین تعداد زیادی از فیلم‌های رابرت‌ ردفورد هم با صدای او دوبله شده از جمله: «بروبیکر»، «بوچ کسیدی و ساندیس کید»، «پابرهنه در پارک»، «تعقیب»، «سه روز کندور»، «نیش»، «همه مردان رئیس جمهور» و … او به جای عمر شریف در فیلم‌های «بالاتر از معجزه»، «بانوی مسخره»، «جاگرنات»، «دکتر ژیواگو»، «رولز-رویس زرد»، «شب ژنرال‌ها»، «طلای مَکِنا» و «لورنس عربستان» حرف زده بود. وارن بیتی، مونتگومری کلیفت، ژان-پل بلموندو، داستین هافمن، ریچارد چمبرلین، آرتور کندی و … هم بارها صحبت کرده بود.

جلال مقامی در اتاق دوبلاژ مشغول کار بر روی دوبله یکی از آثاری که با صدای او در تاریخ دوبله ایران ماندگار شد

شاخص‌ترین بازیگران ایرانی | با اینکه بیشتر شهرتش به واسطه دوبله آثار خارجی بود اما در فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی هم ردی از خودش به جا گذاشته. مقامی در فیلم «مرز» به جای سعید راد صحبت کرده. در «آوار» و «غزل» به جای فرامرز قریبیان» در «تیغ و ابریشم» و «کشتی آنجلیکا» به جای مجید مظفری، در «شکار» به جای پرویز پرستویی، در «هزاردستان به جای اصغر همت و .. صحبت کرده. مقامی در فیلم‌های مثل «شیر سنگی»، «در مسیر تندباد»، «افق» و … سرپرست گویندگان بود.

شاخص‌ترین سریال ها | صدای مقامی را در چند سریال ماندگار خارجی هم به یاد داریم. او در مینی‌سریال «ارتش سری» صدای سرگرد آروین برانت را می‌گفت. در سریال «پوآرو» به جای آرتور هستینگز دستیار پوآرو حرف می‌زد، در سریال «شرلوک هولمز» در نقش دکتر واتسون بود ، در سریال «هشدار برای کبرا ۱۱» در نقش سمیر و دوبله منحصربه‌فرد او در سریال «لبه تاریکی» هم یکی از شاهکارهایش به‌شمار می‌رفت.

ویژگی منحصر بفرد | جلال مقامی صاحب صدای منحصر به‌فردش بود. مقامی روی هر کاراکتر با توجه به شخصیت و جایگاهش در فیلم یا سریال به ریزه‌کاری‌هایی دقت می‌کرد. مثلا وقتی به‌جای عمر شریف در لورنس عربستان حرف می‌زد، نوعی کاریزما در صدایش شنیده می‌شد که منطبق با شخصیتش در فیلم بود. در مقابل، آن‌جا که به‌جای سرگرد آروین برانت حرف می‌زد، صدایش محکم بود و کلماتش بدون انقطاع. این روایت از خود مقامی شنیدنی‌تر است. او در مصاحبه‌ای گفته بود: «من انواع و اقسام نقش‌ها را گفته‌ام. خوشبختانه صدای من به لطف خدا به گونه‌ای است که توانایی درآوردن صداهای مختلف را دارم. باور نمی‌کنید جای یک پیرزن هم سرتاسر فیلم «جی« حرف زده‌ام! البته بیشتر نقش‌های جوانان آرام را دوست داشتم اما از گفتن نقش‌های منفی هم رویگردان نبوده‌ام.

فیلم‌نیوز

دیدگاهتان را بنویسید